ریشتر

آيا مي دانيد ريشتر چيست؟ براي سنجش زلزله دو نوع مقياس متداول و مهم وجود دارد 1 – مقياس ريشتر 2 مقياس مرکالي که دامنه حدود و کاربرد آنها با هم متفاوت هست .مقياس ريشتر بزرگي زلزله را نشان مي دهد در حالي که مقياس مرکالي در باره شدت آن است.اما ريشتر چيست؟مقياس ريشتر که در سال 1935 توسط آقاي ريشتر ارائه شده است ، بزرگي موج يک زمين لرزه را نشان مي دهد. ( نه شدت آن را )که برابر است با لگاريتم در مبناي 10 دامنه موج زلزله بر حسب ميکرون که در فاصله 100 کيلومتر از مرکز زلزله توسط دستگاه وود اندرسون ثبت شده باشد.به عنوان مثال زلزله اي که 5 ريشتر ناميده ميشود ، داراي دامنه موجي به طول10 به توان 5 ميکرون يا همان 10 سانتيمتر هست.در صورتي که زلزله 7 ريشتري داراي دامنه موجي به طول 10 متر هست!!همانطور که مشاهده مي شود با توجه به لگاريتمي بودن مقياس با افزايش يک واحد ، نتيجه 10 برابر مي شود .البته اين دامنه ي کانون زلزله مي باشد ( پايين تر از پوسته ) من انرژي معادل آزاد شده توسط زمين را در جدول زير با TNT مقايسه کرده ام : بزرگي زلزله در مقياس ريشتر انرژي معادل انفجار TNT 1 ريشتر = 190 گرم 2 ريشتر= 6.5 کيلو گرم 3ريشتر = 190 کيلو گرم 4ريشتر = 6 تن 5 ريشتر = 199 تن 6 ريشتر =6270 تن 7ريشتر =199000 تن 8 ريشتر =62700000 تن 9 ريشتر = 1990000000 تن برخلاف تصور عموم اين مقياس براي تخمين و قضاوت در مورد مکانيسم هاي تخريب زلزله مستدل نميباشد .و دليل آن به شرح زير مي باشد: 1 – با توجه به متغيير بودن نوع زمين ( در زمين هاي سنگي و متراکمتر بيشتر از زمين هاي نرم منتشر مي شود ) 2 – طول زمان ارتعاش ممکن است در زمين لرزه ها متفاوت باشد.3 – به شرايط منبع ايجاد و مکانيسم به وجود آورنده نيز بستگي دارد.4 – نوع امواج اعم از امواج طولي (p) ، عرضي (s) ، رايلي و يا لاو ودلايل ديگر که ذکر آنها نياز به مطرح کردن مسائل فراتر دارد.پس به زبان ساده و قابل فهم براي دوستان اگر بگويم ، با شنيدن درجه ريشتر درباره شدت آن قضاوت نکنيد .چه بسا تخريب زلزله 6.5 ريشتري بيش از 7 ريشتري باشد ، با توجه به دلايل فوق .تنها درجه اي که شدت و تخريب زلزله را نشان ميدهد مقياس مرکالي مي باشد.مقياس مرکالي چيست؟مقياس مرکالي شدت زلزله را از لحاظ احساس و ميزان خطرناکي بررسي مي کند که داراي 12 درجه مي باشد.ممکن است در يک شهر زلزله اي به بزرگي 6 ريشتر رخ دهد و تخريب گسترده صورت گيرد ولي همانزلزله 6 ريشتري در شهري ديگر نخريب چنداني به بار نياورد در اينصورت مقياس مرکالي آنها متفاوت خواهد بود/بنابر اين مقياس مرکالي با توجه به شتاب زمين در محل مورد نظر سنجيده مي شود.که به صورت ضريبي از شتاب G بيان مي شود.به عنوان مثال براي شدت 7 مرکالي تقريبا 0.2g در نظر گرفته مي شود که طراحي سازه ها نيز بر حسب آن صورت مي گيرد. پس با شنيدن کلمه ريشتر هيچ قضاوتي درباره زلزله نکنيد !

Advertisements